Jak napisać streszczenie? – 9 wskazówek

Co to jest streszczenie i czemu służy? Jest to krótki opis zawierający najważniejsze fakty dotyczące m.in. treści książki, filmu lub sztuki. Zestawienie kluczowych informacji pozwoli określić odbiorcy, czy właśnie tego szuka. Ze streszczenia korzystają nie tylko osoby pragnące pogłębić wiedzę w konkretnej dziedzinie. Po wyciąg najistotniejszych wiadomości sięgają również jednostki niemające czasu na wgłębianie się w dany temat. Jak napisać streszczenie, aby nie zawieźć odbiorców? 

Uważne przeczytanie tekstu źródłowego lub obejrzenie filmu

Streszczenie może wydawać się łatwym do napisania, krótkim tekstem. Niestety nie zawsze tak jest. Wyciąg ważnych informacji z wielu dzieł może stanowić nie lada wyzwanie. Zwłaszcza, jeśli nie jest to branża, którą zajmujemy się na co dzień. Mogą to być teksty przyrodnicze, psychologiczne, techniczne, ekonomiczne czy historyczne. Należy wówczas wgłębić się w materiał. Najlepiej podchodzić do tematu metodycznie – krok po kroku. Czytamy strona po stronie. Oglądamy film w skupieniu. Jeśli czegoś nie rozumiemy, czytamy ponownie lub cofamy materiał do fragmentu, w którym się pogubiliśmy. W przeciwnym razie możemy błędnie zrozumieć całość. W tekście mogą pojawić się błędy rzeczowe, na które odbiorcy zwrócą uwagę. Byłoby to bardzo nieprofesjonalne z naszej strony.

Krótkie streszczenie stworzone na podstawie źródła tj. tekst lub film

Streszczenie, jak sama nazwa mówi, streszcza. Jak długie powinno być streszczenie? To zarys najważniejszych informacji, jakie znajdziemy w danym dziele. Wyciąg powinien być na tyle krótki, aby odbiorca po przeczytaniu nie miał poczucia straconego czasu. Jednocześnie powinien on uzyskać zestawienie istotnych informacji tj.:

  • bohaterowie i ich charakterystyka;
  • umiejscowienie w czasie i przestrzeni;
  • ogólna fabuła;
  • najistotniejsze wątki i wydarzenia;
  • nawiązania do innych dzieł oraz wydarzeń.

Powinniśmy pamiętać o tym, aby w streszczeniach była zachowana chronologia. Często korzystają z nich uczniowie przygotowujący się do ważnych egzaminów. Nie możemy pomijać żadnych istotnych faktów. W przypadku poradników oraz dzieł naukowych powinniśmy przedstawić zarys poruszonych tematów. Studenci, naukowcy oraz czytelnicy pragnący zgłębić wiedzę poszukują konkretnych informacji. Tytuł książki może sugerować, że porusza ona dany temat. Może się okazać, że został on pominięty. Dlatego tak ważne jest dobrze napisane streszczenie.

Ważne fakty przedstawione w obiektywny sposób

Przystępując do pisania streszczenia powinniśmy wypisać sobie najważniejsze fakty w kolejności chronologicznej. Najlepiej robić to w trakcie czytania lub oglądania. Wówczas niczego nie pominiemy. Pamięć bywa zawodna. Przez nieuwagę może umknąć nam ważny wątek. Następnie rozwijamy przygotowany szkic na tyle, na ile jest to konieczne. Powinniśmy pisać krótko, zwięźle i na temat. Zachowujemy obiektywizm. W streszczeniu nie ma miejsca na emocje oraz wydawanie opinii.

Przejrzysta, czytelna forma

Streszczenie powinno być przejrzyste. Napisane w prosty sposób. Podejmując się zadania powinniśmy dokładnie zapoznać się z dziełem. Ważna jest umiejętność ocenienia przeczytanych lub obejrzanych wiadomości pod kątem ich wagi dla potencjalnego czytelnika. W streszczeniu powinny pojawić się jedynie istotne informacje. Wspominamy o wątkach pobocznych, ale koncentrujemy się na wątku głównym. Zdania powinny być krótkie. Czyta się je znacznie szybciej niż długi ciąg słów.

Spójna, logiczna całość

Pisząc streszczenie musimy zrozumieć przeczytany tekst lub obejrzany film. Jeśli dzieło nawiązuje do ważnych wydarzeń historycznych, politycznych czy ekonomicznych warto zapoznać się z tematem. W przeciwnym razie możemy popełnić niewybaczalne błędy rzeczowe. Oprócz chronologii istotne jest przedstawienie treści w logiczny, spójny, zrozumiały dla odbiorcy sposób.

Unikamy cytatów oraz dialogów

W streszczeniu nie ma potrzeby podawania cytatów oraz rozpisywania się na temat mających miejsce dialogów. Jeśli ktoś będzie chciał się z nimi zapoznać, sięgnie w tym celu po książkę lub film. Zakres recenzji obejmuje jedynie najistotniejsze fakty podane w skrócie. Jeśli w dziele padły ważne słowa, należy napisać je własnym językiem, w skróconej oraz uproszczonej formie.

Język streszczenia adekwatny do języka odbiorcy

Przystępując do pisania streszczenia, powinniśmy postarać się określić, kto będzie jego potencjalnym odbiorcą. Innym językiem będziemy pisali streszczenie lektury dla uczniów szkół. Zupełnie innego języka wymaga literatura naukowa. W przypadku poradników mamy duże pole manewru. Po streszczenie mogą sięgnąć zarówno fachowcy, jak i zwykli ludzie, dla których temat jest interesujący i ma im pomóc z rozwiązaniu konkretnego problemu. Podobnie wygląda sytuacja, gdy streszczamy filmy (przygodowe, historyczne czy też dokumentalne).

Kontrola streszczenia pod względem poprawności języka oraz warsztatu

Gdy mamy gotowe streszczenie, należy przeczytać je ponownie i sprawdzić pod względem poprawności języka polskiego. Sprawdzamy ortografię, gramatykę, stylistykę oraz literówki. Jeśli jest to możliwe, skracamy zdania. Często w natłoku myśli piszemy długie zdania złożone. Podczas korekty należy stworzyć z nich dwa lub kilka zdań prostych. Są one bardziej przyjazne dla czytelnika. Usuwamy również zbędną treść, która nie wnosi nic ważnego. Streszczenie to wyciąg najważniejszych faktów, a nie dzieło literackie. Niepotrzebne przymiotniki, porównania oraz dygresje usuwamy szybko i bezboleśnie. Odbiorca oczekuje krótkiego, treściwego tekstu.

Kontrola streszczenia pod względem faktów

Skontrolowanie streszczenia pod względem faktów jest szczególnie istotne. Zwłaszcza, gdy odnosimy się do dzieła na zupełnie nowy dla nas temat. Bardzo łatwo popełnić błędy przy streszczeniach poradników czy też literatury naukowej. Poszczególne punkty, które były dla nas nowością, sprawdzamy ponownie. W tym celu wertujemy książkę lub przewijajmy film. Skontrolowanie powstałego tekstu ułatwią nam:

  • stworzenie na początku pracy dokładnego schematu streszczenia;
  • wypisanie punktów w trakcie czytania lub oglądania;
  • pisanie streszczenia w chronologicznej kolejności.

Upewnienie się, że nie popełniliśmy żadnych rzeczowych błędów, nie zajmie nam wówczas dużo czasu.

Aby napisać dobre streszczenie, ważne są nie tylko umiejętności językowe. Dużą rolę odgrywa zdolność logicznego myślenia. Aby stworzyć wyciąg najważniejszych informacji, musimy potrafić ocenić, co jest istotne, a o czym nie musimy wspominać. Streszczenie powinno być krótkie. Nie możemy jednak pominąć kwestii wartościowych z punktu widzenia czytelnika.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Polecamy